ไทยรัฐสำรวจผลกระทบอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนดต่อคนและช้างป่า

ประเด็นสำคัญ

โครงการอ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ตำบลขุนซ่อง อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี เผชิญการคัดค้านจากชาวบ้านและเครือข่ายอนุรักษ์ ซึ่งกังวลเรื่องการย้ายที่อยู่อาศัยและที่ทำกิน ตลอดจนผลกระทบต่อป่าและเส้นทางหากินของช้างป่าในอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้น ตามรายงานการลงพื้นที่ของทีมข่าว SEE TRUE ไทยรัฐ เผยแพร่วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 โดยตัวแทนเครือข่ายระบุว่าได้ยื่นฟ้องศาลปกครองเมื่อวันที่ 29 ตุลาคม เพื่อขอให้เพิกถอนรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ หรือ EHIA ของโครงการแล้ว

ไทยรัฐรายงานว่า คณะรัฐมนตรีมีมติวันที่ 5 สิงหาคม อนุมัติงบประมาณก่อสร้าง 7,200 ล้านบาท โครงการมีความจุประมาณ 99.5 ล้านลูกบาศก์เมตร และเป็นส่วนหนึ่งของแผนผันน้ำจากจันทบุรีไปยังระยองตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 7 เมษายน 2552 เพื่อรองรับการใช้น้ำของภาคอุตสาหกรรมในภาคตะวันออก รวมถึงภาคเกษตรกรรมในพื้นที่และจังหวัดใกล้เคียง โดยแผนที่รายงานอ้างถึงระบุความต้องการใช้น้ำไว้ถึง 300 ล้านลูกบาศก์เมตร

อ่างคลองวังโตนดจะเป็นอ่างแห่งที่ 4 ในโครงการพัฒนาลุ่มน้ำคลองวังโตนด พื้นที่อำเภอแก่งหางแมว ต่อจากอ่างคลองประแกต ความจุ 60.25 ล้านลูกบาศก์เมตร อ่างคลองพะวาใหญ่ 68.10 ล้านลูกบาศก์เมตร และอ่างคลองหางแมว 80.70 ล้านลูกบาศก์เมตร นายคเชนท์ ทาหุ่น แกนนำเครือข่ายคัดค้าน เสนอให้รัฐพัฒนาการบริหารและระบบกระจายน้ำของทั้งสามอ่างให้เต็มศักยภาพก่อน โดยเขาเห็นว่าอำเภอแก่งหางแมวไม่จำเป็นต้องมีอ่างถึงสี่แห่ง และกังวลเรื่องความเป็นธรรมในการจัดสรรน้ำ อย่างไรก็ดี ความเห็นว่าน้ำจากอ่างเดิมเพียงพอยังเป็นข้อเสนอของฝ่ายคัดค้านในรายงานนี้

ทีมข่าวลงสำรวจป่าในเขตอุทยานแห่งชาติเขาสิบห้าชั้นซึ่งจะได้รับผลกระทบหากโครงการเดินหน้า และรายงานว่าพบพื้นที่ป่าที่มีไม้หลากหลายชนิด เป็นถิ่นอาศัยของช้าง กระทิง และสัตว์ป่าอื่น นอกจากนี้ ยังเข้าพูดคุยกับชาวบ้านหมู่บ้านคลองยาง ซึ่งอยู่ในพื้นที่ที่จะถูกน้ำท่วม ชาวบ้านที่ให้ข้อมูลกังวลว่ารายละเอียดเงินชดเชย การย้ายบ้าน และที่ทำกินยังไม่ชัดเจน ผู้ให้สัมภาษณ์รายหนึ่งซึ่งอาศัยอยู่มา 30 ปี ระบุว่าคนในชุมชนส่วนใหญ่ทำสวนและรับจ้างกรีดยาง จึงต้องการทราบว่าจะดำรงชีวิตและประกอบอาชีพอย่างไรหากต้องย้ายออก