ศศินันท์เรียกร้องทบทวนมาตรฐานประกันตัว

ประเด็นสำคัญ

วันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 น.ส.ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์ สส.กรุงเทพฯ เขต 11 พรรคประชาชน เสนอให้ทบทวนหลักเกณฑ์การปล่อยชั่วคราวให้ชัดเจน โปร่งใส และได้สัดส่วน โดยเห็นว่าการพิจารณาประกันตัวควรประเมินข้อเท็จจริงและความเสี่ยงเฉพาะบุคคล ใช้มาตรฐานเดียวกันกับทุกคน และคำนึงถึงมาตรการอื่นแทนการคุมขังอย่างจริงจัง ตามรายงานของไทยรัฐ ขณะที่มติชนรายงานประเด็นเรียกร้องทบทวนมาตรฐานประกันตัวในทิศทางเดียวกัน

ข้อเสนอของ น.ส.ศศินันท์เกิดขึ้นหลังมีคำสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวสองกรณี กรณีแรก ตามรายละเอียดที่ไทยรัฐรายงาน คือคำสั่งศาลอาญาเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ไม่อนุญาตให้ประกันตัวแอดมินเพจ ‘Godd Dam’ ซึ่งถูกกล่าวหาว่าเผยแพร่สลิปโอนเงินปลอม ขณะคดียังอยู่ระหว่างสอบสวนและยังไม่มีการสั่งฟ้อง โดยรายงานระบุว่าศาลให้เหตุผลเกี่ยวกับความหนักเบาของข้อหา พฤติการณ์ที่กระทบความสงบสุขของสังคมในวงกว้าง และเหตุอันควรเชื่อว่าผู้ต้องหาอาจหลบหนี

อีกกรณีหนึ่งคือคำสั่งศาลอุทธรณ์เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ไม่ให้ประกันตัว ตี้–วรรณวลี ธรรมสัตยา และบอย–พงศธรณ์ ตันเจริญ หลังศาลชั้นต้นพิพากษาจำคุกคนละ 2 ปี 8 เดือน ในคดีปราศรัยระหว่างการชุมนุมเมื่อปี 2563 ไทยรัฐรายงานว่าศาลอุทธรณ์ให้เหตุผลเรื่องอัตราโทษสูง พฤติการณ์ที่กระทบต่อความเชื่อถือศรัทธาต่อองค์พระมหากษัตริย์ และเหตุควรเชื่อว่าจำเลยจะหลบหนีระหว่างอุทธรณ์

น.ส.ศศินันท์ระบุว่าสองกรณีนี้มีข้อเท็จจริงและสถานะทางคดีต่างกัน การหยิบยกขึ้นมาไม่ได้เป็นการตัดสินว่าใครถูกหรือผิด หรือมุ่งก้าวล่วงอำนาจศาล แต่ต้องการให้พิจารณาว่าการจำกัดเสรีภาพของบุคคลที่คดียังไม่มีคำพิพากษาถึงที่สุดนั้น อาศัยหลักเกณฑ์ที่รอบด้านและเสมอกันหรือไม่ โดยไม่ขึ้นกับตัวบุคคล ประเภทข้อกล่าวหา หรือฝ่ายการเมือง

ในส่วนหลักกฎหมาย เธออ้างรัฐธรรมนูญมาตรา 29 ว่าคดีอาญาต้องสันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด และไม่อาจปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำผิดก่อนมีคำพิพากษาถึงที่สุด พร้อมอ้างประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 108/1 ซึ่งกำหนดเหตุไม่ให้ปล่อยชั่วคราวไว้ห้าประการ ได้แก่ มีเหตุอันควรเชื่อว่าจะหลบหนี จะยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน จะก่อเหตุอันตรายประการอื่น ผู้ร้องขอประกันหรือหลักประกันไม่น่าเชื่อถือ หรือการปล่อยชั่วคราวจะเป็นอุปสรรคต่อการสอบสวนหรือการพิจารณาคดี ทั้งนี้ เธอย้ำว่าคำสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวต้องแสดงเหตุผลเป็นหนังสือ และเห็นว่าอัตราโทษหรือความหนักเบาของข้อหาควรเป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่ใช้แทนการพิจารณาเหตุที่เป็นรูปธรรมตามกฎหมาย